Renaat Ramon en de tijdschriften

Betoel (1971 - 1973)

Tijdschrift Betoel, aflevering 1, september 1971

Tijdschrift Betoel, aflevering 1 - 1971

Gedurende zijn lange en gevarieerde carrière was Renaat Ramon ook actief als redacteur, medewerker, vormgever, ... van verschillende tijdschriften.

Een van zijn eerste tijdschrift-exploten kunnen we situeren in 1971. Toen verscheen namelijk de eerste aflevering van het tijdschrift Betoel.

Het tijdschrift 'Betoel' (Indisch voor 'inderaad'), luidens de ondertitel 'een marginaal tijdschrift voor literatuur' werd in september 1971 op de wereld losgelaten door een zeskoppige redactie: Renaat Ramon, Fernand Lambrecht, Johan Sonneville, Hendrik Carette, Pierre Darge en Georges Wildemeersch. Het bleek voor de verschillende redacteurs niet mogelijk om zich achter een gemeenschappelijk programma voor het tijdschrift te scharen en daarom werd besloten dat elke redacteur in het eerste nummer zijn visie en zijn verwachtingen in een kort stukje zou toelichten.

Volgens Renaat Ramon zou "het gezicht van Betoel blijken uit de teksten en ik [RR] geloof dat het spoedig duidelijk zal zijn. De personages zoeken geen auteurs. De auteurs hebben hun personage. De aandachtige lezer zal voèlen wie de dandy is, wie de dichter, de sater, de agitator, wie de 'vent'' en wie de vorst. Ik verwacht veel van dit dîner des têtes en , bij alle ernst waartoe deze tijd ons dwingt, verwacht ik er vooral veel vreugde van."

Ondanks de tomeloze inzet en het engagement van de verschillende medewerkers was Betoel geen lang leven beschoren. Er verschenen slechts vier afleveringen. De eerste aflevering verscheen in september 1971 en de vierde (eerste van de tweede jaargang) in maart 1973.

Radar (1975 - 1982)

Het tijdschrift Radar is de feitelijke opvolger van het tijdschrift Betoel, dat slechts vier afleveringen kende. Twee van de redacteurs van Betoel, Renaat Ramon en Pierre Darge vormden samen met Carla M. Schot de eerste redactie. De naam van het tijdschrift verwijst dan ook niet alleen naar het voorwerp, maar ook naar de familienamen van de eerste redactieleden.

Radar was in tegenstelling tot Betoel een langer leven beschoren en er zouden uiteindelijk 21 afleveringen gemaakt worden. Ook anders dan bij Betoel stonden in de eerste aflevering van Radar de doelstellingen van het tijdschrift duidelijk uiteengezet:" Radar is een subtiele vorm van communicatie; Radar tast naar wat leeft in kunst, literatuur en samenleving en heeft een bijzondere belangstelling voor betrekkingen tussen deze drie grootheden onderling..."

Radar wilde de modernistische lijn van het vroegere Brugse culturele forum Raaklijn doortrekken en een aantal van de initiatiefnemers van Raaklijn traden dan ook toe tot de redactie. In het eerste nummer treffen we al Jan Van der Hoeven, aan wie ook het dubbelnummer 3/4 van de eerste jaargang volledig werd gewijd.

Radar. Tijdschrift voor literatuur kunst en kritiek
Radar. Tijdschrift voor literatuur kunst en kritiek
Radar. Tijdschrift voor literatuur kunst en kritiek

Maakten naast de oorspronkelijke oprichters ook deel uit van de redactie: Jaak Fontier, Paul de Wispelaere, Maris Bayar, Tony Rombouts, Arthur Degeyter en Roland Willemyns.

Radar publiceerde een aantal themanummers, onder meer over Duitstalige literatuur in België, over visuele en concrete poëzie en als laatste nummer verscheen het postuum gepubliceerde themanummer gewijd aan Paul de Vree.

Na de teloorgang van Radar, werd Renaat Ramon redacteur van het tijdschrift Diogenes van 1984 tot 1992

VWS-Cahiers (1966 - 2014)

De reeks VWS-Cahiers is een publicatie van de Vereniging voor West-Vlaamse Schrijvers. Tot 2014 verschenen er jaarlijks 6 cahiers waarin telkens een auteur werd belicht die in West-Vlaanderen woont of woonde.


Elk cahier telde 48 bladzijden en bevatte een inleidend essay over de auteur, een bloemlezing, illustraties, eventueel een handschrift en een uitgebreide bibliografie.

Geschreven Tijd. Literaire en semi-literaire tijdschriften in West-Vlaanderen 1805- 2005
Renaat Ramon, monografie

De redactie was in handen van Christiaan Germonpré en Renaat Ramon, die in het VWS-bestuur zit, was verantwoordelijk voor de vormgeving.

De betrokkenheid van Ramon bij de VWS-Cahiers ging echter veel verder dan louter het redactionele, hij stelde zelf verschillende afleveringen samen: Remi de Muynck (VWS 90), Fernand Bonneure (VWS 101), Jan Van der Hoeven (VWS 180), ...

VWS-Cahier 231 was een atypische aflevering van de Cahiers. Ten eerste was het nummer niet gewijd aan een individuele auteur, maar bood het een encyclopedisch overzicht van literaire en semi-literaire tijdschriften in West-Vlaanderen en ook was deze aflevering veel omvangrijker dan de andere delen, namelijk 259 pag. Dit themanummer werd volledig door Renaat Ramon uitgewerkt, die net zoals bij de andere nummers, voor de vormgeving tekende.

Zelf was Renaat Ramon ook het onderwerp van een VWS-Cahier, namelijk aflevering 195, samengesteld door Alain Delmotte.

Ook buiten de reeks van VWS-Cahiers was Renaat Ramon betrokken bij verschillende publicaties van de Vereniging van West-Vlaamse Schrijvers. Zo publiceerde hij een monografie over Jan Van der Hoeven en was hij ook een vast medewerker aan het Lexicon van West-Vlaamse Schrijvers

  • Renaat Ramon tijdens een bestuursvergadering van de Vereniging van West-Vlaamse Schrijvers
  • Renaat Ramon met Jan en Margreet Van der Hoeven
  • Renaat Ramon en Fernand Bonneure
Renaat Ramon tijdens een bestuursvergadering van de Vereniging van West-Vlaamse Schrijvers

Andere tijdschriften

Poëziekrant, aflevering 3, mei 2012

Alle tijdschriften opsommen waaraan Renaat Ramon tijdens de voorbije jaren heeft meegewerkt, is onbegonnen werk, maar omwille van de volledigheid vermelden we graag toch nog enkele titels: Diogenes, IZ (NL), Big Ode (PT) en Maintenant (NY).

Een bijzondere vermelding is er voor het tijdschrift Poëziekrant waaraan Renaat Ramon al verschillende jaren verbonden is. Niet alleen verscheen er heel wat oorspronkelijk dichtwerk van zijn hand, maar hij schreef zelf ook over verschillende facetten van de poëziewereld. Hij werd zelf ook een aantal keer geïnterviewd, bijvoorbeeld in 2012 toen er een lang interview door Erik Slagter verscheen in de derde aflevering van die jaargang.